Oświęcim (niem. Auschwitz, jid. Oshpitizin, rom. Auszwica) – miasto i gmina, siedziba powiatu oświęcimskiego w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim. W mieście znajduje się również siedziba władz gminy wiejskiej Oświęcim.
Miasto znajduje się przy ujściu Soły do Wisły. Według danych z 31 grudnia 2007, miasto miało 40 520 mieszkańców, co plasowało go na czwartym miejscu wśród miast województwa małopolskiego.
W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.
Oświęcim leży w centrum Kotliny Oświęcimskiej, pomiędzy Pogórzem Karpackim a Wyżyną Śląską. Z okolicznymi regionami – Małopolską, Górnym Śląskiem, Żywiecczyzną i Śląskiem Cieszyńskim – łączą dogodne połączenia kolejowe, drogowe i wodne.